Fındık Sütü Nasıl Yapılır? Evde Dört Adımda Bitkisel Süt

Fındık sütü nasıl yapılır sorusunun cevabı aslında dört kelimeye sığıyor: ıslat, öğüt, süz, ısıt. Evde bir blender, ince bir süzgeç bezi ve bir avuç taze fındıkla yarım saatlik aktif emekle kendi bitkisel sütünüzü hazırlayabilirsiniz. Bu yazıda adımları tek tek anlatıyor, çiğ ve kavrulmuş fındığın farkını açıklıyor ve süzme sonrası kalan posayı nasıl değerlendirebileceğinizi paylaşıyoruz.

Fındık sütü yeni bir fikir mi?

Fındık bugün çerez olarak sevilse de asıl yolculuğu sanayide geçiyor. Hürriyet'te yer alan bir habere göre fındığın yaklaşık yüzde 90'ı sanayide kullanılıyor; kavrulmuş, beyazlatılmış, kıyılmış, un ya da püre haline getirilip çikolata, bisküvi, pasta ve dondurmaya giriyor. Fındık sütü bu listeye eklenen görece yeni bir ürün.

Aynı haberde, Atatürk Üniversitesi'nden bir öğretim görevlisinin fındıktan süt elde edip patent başvurusu yaptığı anlatılıyor. Başvurudaki yöntem dikkat çekici derecede sade: kabuğundan ayrılmış fındık önce ıslatılıyor, sonra öğütülüyor, süzülüyor ve ısıtılıyor. Evde uygulayacağımız tarif de bu dört adımın üzerine kurulu.

Çiğ mi, kavrulmuş mu?

Patent başvurusunda hem çiğ hem kavrulmuş, hem bütün hem kırık fındığın kullanılabileceği belirtiliyor. Seçiminiz sütün karakterini belirler.

Çiğ fındıkla yapılan süt daha açık renkli olur ve hafif, tatlımsı bir tada sahiptir. Kahveye ya da sütlü tatlıya katacaksanız iyi bir başlangıçtır. Kavrulmuş fındıktan süt ise daha koyu ve belirgin aromalıdır; sıcak içildiğinde fındığın kokusu mutfağı sarar. Zarlı fındık biraz daha koyu ve hafif buruk bir süt verir, zarsız fındık daha temiz bir renk sağlar. Hangisinin size uyduğunu görmek için küçük miktarlarla ikisini de denemenizi öneririz.

Adım adım evde fındık sütü

Birinci adım ıslatmak. Bir su bardağı iç fındığı geniş bir kaba alın, üzerini geçecek kadar içme suyu ekleyin ve bir gece bekletin. Islanan fındık yumuşar, blenderda daha kolay dağılır ve süt daha pürüzsüz olur. Sabah ıslatma suyunu dökün, fındığı durulayın.

İkinci adım öğütmek. Fındığı blendera alın, üzerine yaklaşık üç ila dört su bardağı soğuk su ekleyin. Daha yoğun bir süt istiyorsanız suyu azaltın, daha hafif istiyorsanız artırın. Karışım tamamen beyazlayıp köpürene kadar bir iki dakika çekin.

Üçüncü adım süzmek. Geniş bir kabın üzerine tülbent ya da ince süzgeç bezi yerleştirin, karışımı dökün ve bezi toplayıp yavaşça sıkın. Elinizde ipeksi bir sıvı, bezde ise nemli bir posa kalacak. Acele etmeden sıkmak hem verimi artırır hem de sütün tortusuz olmasını sağlar.

Dördüncü adım ısıtmak. Sütü tencereye alıp kısık ateşte, sürekli karıştırarak kaynama noktasına yaklaştırın ve ocaktan alın. Isıtma tadı yuvarlar ve sütü sıcak tüketime hazırlar. Dilerseniz bu aşamada bir tutam tuz, biraz bal ya da tarçın ekleyebilirsiniz.

Mutfakta nerelerde kullanılır?

Sonbahar akşamlarında bir fincan sıcak fındık sütü, üzerine serpilmiş tarçınla tek başına keyifli bir içecek. Sabah kahvesine katıldığında da hafif fındık aroması verir.

Tatlılarda inek sütü yerine kullanılabildiğine dair akademik örnekler de var. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan, fındığın Türkiye'deki kullanım alanlarını inceleyen bir çalışmanın kaynakçasında, fındık sütünden muhallebi yapımını inceleyen bir yüksek lisans tezi yer alıyor. Yani Cumhuriyet Bayramı sofrası için hazırlayacağınız muhallebide sütün bir kısmını ya da tamamını fındık sütüyle değiştirmek denemeye değer. Kavrulmuş fındık sütüyle yapılan muhallebi, üzerine dövülmüş fındık serpildiğinde bayram masasına yakışır.

Yoğurt denemesi yapmak isteyenler için de ilginç bir gözlem var. PMC'de yayımlanan bir çalışmada yoğurda farklı oranlarda fındık sütü katılmış ve oran arttıkça yoğurdun daha sıkı, daha koyu bir kıvam aldığı görülmüş. Evde yoğurt mayalıyorsanız sütün küçük bir kısmını fındık sütüyle değiştirerek kıvamdaki farkı kendiniz gözlemleyebilirsiniz.

Araştırmacıların ilgisi bununla da sınırlı değil. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi'ndeki bir tezde fındık sütü toz haline getirilmiş ve iki kurutma yöntemi karşılaştırılmış. Bu tür çalışmalar fındık sütünün ileride mutfakta daha farklı biçimlerde de karşımıza çıkabileceğini gösteriyor.

Posayı atmayın

Süzme sonrası bezde kalan posa, aslında fındığın lifli ve lezzetli kısmı. Onu çöpe atmak yerine kek, kurabiye ya da ev yapımı granola hamuruna katabilirsiniz. Nemli haliyle hemen kullanmak en kolayı.

Daha uzun süre değerlendirmek isterseniz posayı tepsiye ince bir tabaka halinde yayıp düşük ısıdaki fırında kurutun. Kuruyan posayı blenderdan geçirerek un kıvamına getirebilirsiniz. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için sitemizdeki fındık unu yazısına göz atabilirsiniz.

Nasıl saklanır?

Ev yapımı fındık sütünde koruyucu bulunmaz. Bu yüzden kapağı sıkı kapanan cam bir şişeye doldurup buzdolabında saklayın ve kısa sürede tüketin. Az miktarda yapıp taze taze içmek en iyisi. Bekledikçe şişenin dibinde çökme olması normaldir; kullanmadan önce çalkalamanız yeterli. Kokusunda ya da tadında bir tuhaflık fark ederseniz tüketmeyin.

Kimler dikkat etmeli?

Fındık alerjisi olanlar fındık sütünden de uzak durmalıdır. Fındık sütü besin içeriği bakımından inek sütünden farklıdır, bu yüzden bir öğünün yerine geçip geçemeyeceği kişiden kişiye değişir. Çocuklar için ya da özel bir beslenme düzeni nedeniyle düzenli kullanmayı düşünüyorsanız, kişisel durumunuz için bir uzmana danışın.

Yeni mahsul fındığın tezgâhlara geldiği bu günler, ilk fındık sütünüzü denemek için güzel bir fırsat. Bir gece önceden ıslatmayı unutmayın, gerisi kendiliğinden gelir.

Kaynaklar

Hürriyet, Atatürk Üniversitesi'nde fındıktan süt üretimi ve patent başvurusu haberi

DergiPark, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, fındığın Türkiye'deki kullanım alanları üzerine araştırma

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Açık Erişim, fındık sütü tozu eldesi ve karakterizasyonu tezi

PMC (NCBI), fındık sütü katkısının probiyotik yoğurt kalitesine etkisi üzerine çalışma