Giresun Tombul Fındığı Nedir? Coğrafi İşaretin Anlamı

Fındık borsalarında “Giresun kalite” ayrı bir sınıf olarak işlem görür. Bu ayrımın arkasında hem coğrafya hem de resmî bir tescil var.

Menşe adı tescili

Giresun Tombul Fındığı, 2001 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 31 tescil numarasıyla menşe adı olarak tescillendi. 2022 yılında ise Avrupa Birliği üyesi ülkelerde koruma altına alındı. Menşe adı, ürünün belirlenen coğrafi sınırlar içinde üretilmesi, işlenmesi ve paketlenmesi gerektiği anlamına gelir.

Tombul çeşidini ayıran ne?

Tombul, yuvarlak biçimi, ince kabuğu ve kolay ayrılan zarıyla tanınır. Kabuklu meyve ortalama 1,5 gram civarındadır. Asıl fark ise iç oranında ve aromadadır: kavrulduğunda damakta bıraktığı yoğun tat, bu çeşidi çikolata ve şekerleme sanayisinin ilk tercihi yapar.

Yağ oranı ve oleik asit

Giresun Tombul'un yağ oranı yüksektir ve bu yağın büyük bölümü oleik asittir. Yüksek oleik asit iki şey sağlar: kavurma sırasında aromanın korunması ve yağın daha geç bozulması. Fındık ezmesinin kıvamı da doğrudan bu yağ oranıyla ilişkilidir.

Aynı fidan başka yerde neden aynı olmuyor?

Tombul fidanı farklı coğrafyalarda da dikilebilir; ancak Giresun'un rakımı, eğimli arazisi, nemi ve toprak yapısı taşınamaz. Coğrafi işaretin temel mantığı da budur: ürünü ürün yapan, yalnızca çeşit değil, yetiştiği ekolojidir.

Tüketici için ne anlama geliyor?

Tescil, denetim demektir. Coğrafi işaretli ürünlerde belirlenen fiziksel ve kimyasal özelliklere uygunluk düzenli olarak kontrol edilir. Yani etikette gördüğünüz ifade, bir pazarlama sözü değil, denetlenen bir standarttır.